Olie voor je snijplank – zo reinig en onderhoud je hout

Olie voor je snijplank — zo houd je het hout in topconditie

Een houten snijplank is een gebruiksvoorwerp dat snel slijt als je hem zo behandelt, en een erfstuk als je dat niet doet. Het verschil is ongeveer vijf minuten werk per maand.

Welke olie is het beste voor een snijplank?

Voedselveilige minerale olie is de meest gebruikte en goedkoopste keuze. De olie wordt niet ranzig, dringt diep in de houtvezels en je kunt hem zo vaak aanbrengen als je wilt. Producten op basis van bijenwas of carnaubawas vormen een dichtere laag op het oppervlak en blijven langer zitten, maar dringen minder diep door.

Gebruik nooit olijfolie, koolzaadolie of zonnebloemolie. Deze onverzadigde oliën worden ranzig in het hout, waardoor een kleverig oppervlak en een zure geur ontstaan die je er niet meer uit kunt wassen.

Hoe vaak moet je een snijplank oliën?

Bij dagelijks gebruik: één keer per maand. Bij af en toe gebruik: elk kwartaal. Een nieuwe plank moet je in de eerste maand twee tot drie keer oliën, totdat de vezels verzadigd zijn.

De test is eenvoudig: druppel wat water op de plank. Blijft het als druppels op het oppervlak liggen, dan is de beschermlaag nog intact. Trekt het in en laat het een donkere vlek achter, dan moet je de plank oliën.

Kan een houten snijplank in de vaatwasser?

Nee. De vaatwasser combineert alles waar hout niet tegen kan: langdurig vocht, hoge temperaturen en alkalisch vaatwaszout. De vezels zwellen op en krimpen ongelijkmatig, met scheuren en een kromgetrokken plank als resultaat. Eén keer in de vaatwasser kan al blijvende schade veroorzaken.

Zo verwijder je geurtjes en verkleuringen

Tegen geurtjes: wrijf de plank in met grof zout en een halve citroen, laat 10 minuten zitten en spoel af. Tegen verkleuringen door rode bieten, kurkuma of bessen: wrijf een pasta van zuiveringszout en water in de vlek, laat 15 minuten zitten en spoel af.

Donkere plekken door veelvuldig gebruik zijn geen vuil. Een egale patina laat zien dat een plank gebruikt is, niet dat hij vies is, en verdwijnt deels door hem te oliën.

Wat doe je als de plank gebarsten is?

Oppervlakkige haarscheurtjes sluiten vaak weer als je de plank meerdere keren achter elkaar grondig oliet. Loopt een barst door de hele dikte, dan kun je de plank niet meer gebruiken om eten op te bereiden — vocht en etensresten hopen zich op in de spleet. Gebruik hem in plaats daarvan als serveerplank.

Moet je beide kanten oliën?

Ja, en ook de randen. Hout neemt via alle kanten vocht op en geeft het weer af. Behandel je alleen de kant waarop je snijdt, dan reageren de twee kanten verschillend. Het resultaat is een plank die kromtrekt en wiebelt op tafel.

Dat geldt ook voor nieuwe planken. Zelfs als een plank al behandeld wordt geleverd, is het verstandig om beide kanten voor het eerste gebruik nog een keer te oliën.

Hygiëne van hout versus plastic

Hout voert vocht van het oppervlak af. Dichte loofhoutsoorten zoals eikenhout zijn daardoor hygiënisch niet slechter dan plastic — vaak zelfs beter, zodra er krassen op de plastic plank zitten. De achtergrond lees je in de gids over houten snijplanken in plaats van plastic.